Kolor widoczny na ekranie nie zawsze odpowiada temu, jak będzie prezentował się na gotowym produkcie. Dlatego w architekturze, budownictwie, projektowaniu i produkcji powszechnie wykorzystuje się system RAL. Fizyczne wzorniki pozwalają precyzyjnie określić wybrany odcień i usprawniają komunikację pomiędzy projektantem, klientem oraz wykonawcą.

Wzorniki RAL – standard kolorów w architekturze, projektowaniu i produkcji

Wybór odpowiedniego koloru może wydawać się prosty, dopóki projekt nie trafia do realizacji. Określenia takie jak grafitowy, kremowy, ciemnozielony czy jasnoszary są subiektywne i mogą być zupełnie inaczej interpretowane przez projektanta, klienta oraz wykonawcę. Właśnie dlatego w profesjonalnej pracy stosuje się systemy standaryzacji kolorów, które pozwalają zastąpić opis słowny konkretnym oznaczeniem.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych standardów jest RAL. System znajduje zastosowanie w wielu branżach – od architektury i budownictwa, przez projektowanie wnętrz, aż po przemysł i produkcję. Fizyczne wzorniki pozwalają zobaczyć rzeczywistą próbkę koloru i przekazać jej oznaczenie wszystkim osobom uczestniczącym w realizacji projektu.

Dlaczego określenie koloru słowami nie wystarcza?

Wyobraźmy sobie projekt, w którym pojawia się informacja o zastosowaniu ciemnoszarej konstrukcji. Dla jednej osoby może to oznaczać kolor niemal czarny, dla innej znacznie jaśniejszy odcień szarości. Podobne problemy występują w przypadku zieleni, beżów, czerwieni czy bieli.

Standard kolorystyczny eliminuje dużą część tej niejednoznaczności. Zamiast opisywać barwę, można wskazać jej konkretne oznaczenie.

Ma to szczególne znaczenie, gdy nad jednym projektem pracuje kilka firm – przykładowo architekt, producent stolarki, wykonawca konstrukcji stalowych i firma przygotowująca elementy wyposażenia.

RAL – znacznie więcej niż popularna paleta kolorów

Najbardziej znanym rozwiązaniem jest RAL CLASSIC. To właśnie oznaczenia z tej kolekcji bardzo często pojawiają się przy wyborze kolorystyki drzwi, okien, bram, ogrodzeń, konstrukcji stalowych czy elementów wyposażenia.

System RAL jest jednak znacznie bardziej rozbudowany. Obejmuje również rozwiązania przeznaczone do bardziej zaawansowanej pracy projektowej, w której potrzebna jest większa liczba kolorów oraz uporządkowany sposób ich dobierania.

W zależności od charakteru pracy można więc korzystać zarówno z niewielkich, poręcznych wachlarzy, jak i bardziej rozbudowanych narzędzi przeznaczonych dla profesjonalnych projektantów.

Gdzie wykorzystywane są kolory RAL?

Jedną z największych zalet systemu jest jego uniwersalność. Oznaczenia RAL można spotkać w bardzo różnych branżach.

Wykorzystuje się je między innymi przy określaniu kolorystyki:

• bram i ogrodzeń,
• stolarki okiennej i drzwiowej,
• konstrukcji metalowych,
• elementów elewacyjnych,
• grzejników,
• mebli,
• wyposażenia wnętrz,
• maszyn i urządzeń,
• elementów produkowanych przemysłowo.

Wspólny standard pozwala zachować większą spójność nawet wtedy, gdy poszczególne części inwestycji wykonywane są przez różnych producentów.

Dlaczego ekran nie powinien być jedynym punktem odniesienia?

Palety RAL można znaleźć również w wersjach cyfrowych, jednak kolor wyświetlany na ekranie powinien być traktowany przede wszystkim orientacyjnie.

Dwa monitory mogą prezentować tę samą barwę w różny sposób. Wpływają na to parametry matrycy, jasność, ustawienia kolorów, kalibracja urządzenia oraz warunki oświetleniowe.

Jeszcze większe różnice mogą pojawić się podczas oglądania koloru na smartfonie czy standardowym laptopie.

Dlatego przy podejmowaniu decyzji mających wpływ na finalny wygląd produktu lub inwestycji znacznie bardziej użytecznym punktem odniesienia jest fizyczna próbka.

Wzornik ułatwia współpracę z klientem

Fizyczny wzornik jest szczególnie przydatny podczas spotkań projektowych. Klient może bezpośrednio porównać kilka zbliżonych odcieni i zobaczyć je w konkretnych warunkach oświetleniowych.

Po dokonaniu wyboru wystarczy zapisać numer koloru i przekazać go wykonawcy.

W praktyce profesjonalne wzorniki RAL mogą być wykorzystywane zarówno przez architektów i projektantów, jak również lakiernie, producentów, firmy budowlane oraz przedsiębiorstwa wykonujące elementy na indywidualne zamówienie. Przykłady różnych rodzajów wzorników i rozwiązań przeznaczonych do pracy z systemem RAL można znaleźć pod adresem: https://wzorniki.eu/wzorniki-ral

Różne wzorniki do różnych zastosowań

Nie każdy użytkownik potrzebuje najbardziej rozbudowanego zestawu. Osoba wykorzystująca RAL przede wszystkim do wyboru popularnych kolorów konstrukcji stalowych może mieć inne wymagania niż projektant przygotowujący rozbudowane koncepcje kolorystyczne.

Znaczenie mają między innymi:

• zakres dostępnych kolorów,
• wielkość próbek,
• sposób prezentacji barw,
• częstotliwość korzystania ze wzornika,
• charakter wykonywanej pracy.

Niewielki wachlarz jest wygodny podczas pracy w terenie i spotkań z klientami. Większe próbki mogą natomiast ułatwiać dokładniejszą ocenę barwy i zestawianie jej z innymi materiałami.

Oświetlenie zmienia sposób postrzegania barwy

Nawet fizyczna próbka może wyglądać nieco inaczej w zależności od warunków, w których jest obserwowana. Kolor oglądany przy świetle dziennym może być odbierany inaczej niż ten sam odcień przy sztucznym oświetleniu.

Jest to szczególnie istotne w projektowaniu wnętrz oraz przy zestawianiu kilku materiałów o podobnej kolorystyce.

Dlatego profesjonalna ocena koloru powinna uwzględniać warunki, w których dany element będzie później wykorzystywany. W bardziej wymagających zastosowaniach wykorzystuje się również specjalistyczne oświetlenie przeznaczone do kontroli barwy.

Stan fizycznego wzornika również ma znaczenie

Wzornik jest narzędziem użytkowym, dlatego wraz z upływem czasu może się zużywać. Częste dotykanie próbek, zabrudzenia czy długotrwałe działanie światła mogą wpływać na wygląd powierzchni.

Ma to szczególne znaczenie w przypadku osób wykorzystujących wzornik zawodowo i podejmujących na jego podstawie decyzje dotyczące produkcji.

Warto więc odpowiednio przechowywać wzorniki, chronić je przed intensywnym światłem oraz kontrolować stan najczęściej używanych próbek.

Kolor jako element całego projektu

Wybór barwy rzadko odbywa się w oderwaniu od pozostałych materiałów. Kolor konstrukcji stalowej może być zestawiany ze stolarką, elewacją, drewnem czy szkłem. We wnętrzach dochodzą do tego podłogi, meble, tkaniny i oświetlenie.

Fizyczny wzornik pozwala porównywać te elementy bezpośrednio w miejscu realizacji. Projektant może przyłożyć próbkę do konkretnego materiału i ocenić, jak poszczególne barwy współgrają ze sobą w rzeczywistych warunkach.

To jedna z przyczyn, dla których mimo rozwoju wizualizacji komputerowych tradycyjne wzorniki nadal pozostają praktycznym elementem profesjonalnego warsztatu.

Dlaczego fizyczny wzorzec nadal jest potrzebny?

Cyfrowe narzędzia znacząco usprawniły projektowanie, jednak ekran nie odwzorowuje wszystkich warunków, w których później oglądany będzie rzeczywisty produkt.

Fizyczna próbka pozwala ocenić kolor bezpośrednio obok materiałów wykorzystywanych w projekcie. Można zestawić ją z fragmentem elewacji, płytą meblową, profilem okiennym czy próbką tkaniny.

Takie porównanie może być szczególnie pomocne przed podjęciem decyzji dotyczącej większej liczby elementów wykonywanych w tej samej kolorystyce.

Spójność koloru przy większych realizacjach

Standard oznaczeń nabiera szczególnego znaczenia w projektach, w których poszczególne elementy powstają w różnych zakładach lub na różnych etapach inwestycji.

Architekt może określić wybrany numer RAL w dokumentacji, a następnie ten sam numer przekazywany jest producentom i wykonawcom. Ogranicza to ryzyko sytuacji, w której każda firma interpretuje określenie koloru w nieco inny sposób.

W przypadku późniejszego zamawiania dodatkowych elementów oznaczenie koloru stanowi również czytelny punkt odniesienia do pierwotnych założeń projektu.

System RAL upraszcza komunikację dotyczącą koloru i pozwala zastąpić subiektywne określenia konkretnymi oznaczeniami. Fizyczne wzorniki znajdują zastosowanie w architekturze, budownictwie, projektowaniu i produkcji, gdzie istotna jest możliwość jednoznacznego określenia oczekiwanej barwy.

W czasach cyfrowego projektowania nadal pozostają użytecznym narzędziem, ponieważ pozwalają oceniać kolor na rzeczywistej próbce, a nie wyłącznie na ekranie urządzenia. Ułatwia to zarówno podejmowanie decyzji projektowych, jak i późniejszą komunikację pomiędzy klientem, projektantem, producentem oraz wykonawcą.